Η εικόνα που διαμορφώνεται παραπέμπει σε ένα από τα μεγαλύτερα κύματα συνταξιοδοτήσεων των τελευταίων δεκαετιών
Στα επίπεδα των 200.000 κινείται στις αρχές Νοεμβρίου το κύμα των νέων συνταξιοδοτήσεων, με τη μαζική έξοδο ασφαλισμένων από την αγορά εργασίας να αποκτά πρωτοφανείς διαστάσεις.
Ήδη, στο πρώτο δεκάμηνο του έτους έχουν καταγραφεί 190.214 νέες αιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 7.000 διεθνών αιτήσεων, δημιουργώντας νέα δεδομένα για το ασφαλιστικό σύστημα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται παραπέμπει σε ένα από τα μεγαλύτερα κύματα συνταξιοδοτήσεων των τελευταίων δεκαετιών, με τους ασφαλισμένους να σπεύδουν να κατοχυρώσουν το δικαίωμα εξόδου, υπό τον φόβο νέων δυσμενών αλλαγών στο ασφαλιστικό καθεστώς από το 2027.
Τα στοιχεία που παρουσιάζει η ΕΝΥΠΕΚΚ, με επικεφαλής τον Αλέξη Μητρόπουλο, δείχνουν ότι οι αιτήσεις συνταξιοδότησης στο διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2026 ανήλθαν σε 183.214, ενώ μαζί με τις περίπου 7.000 διεθνείς αιτήσεις το σύνολο φτάνει τις 190.214.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι επτά στις δέκα νέες αιτήσεις υποβάλλονται από γυναίκες, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη κινητικότητα των γυναικών ασφαλισμένων ενόψει των ενδεχόμενων αλλαγών στα όρια ηλικίας και των περιορισμένων πλέον δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης.
Το ιστορικό ρεκόρ και η σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια
Η φετινή επίδοση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με την πορεία των συνταξιοδοτήσεων τα προηγούμενα χρόνια.
Το 2021 υποβλήθηκαν συνολικά 212.151 αιτήσεις και το 2022 άλλες 211.133, ενώ το 2024 ο αριθμός έφτασε τις 197.228.
Το 2026, ωστόσο, το γεγονός ότι έχουν ήδη καταγραφεί σχεδόν 200.000 αιτήσεις μέσα σε δέκα μήνες, ενώ προμηνύει ότι το σύνολο του έτους μπορεί να ξεπεράσει τα επίπεδα των προηγούμενων ιστορικών υψηλών και να αγγίξει στο τέλος του έτους τους 250.000, με δεδομένο ότι οι μεγαλύτερες αποχωρήσεις σημειώνονται κάθε Δεκέμβριο.
Οι τρεις λόγοι που οδηγούν στη μαζική έξοδο
Πίσω από το κύμα των αιτήσεων βρίσκονται τρεις βασικοί παράγοντες, σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΝΥΠΕΚΚ.
1. Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027: Η συζήτηση για ενδεχόμενη ενεργοποίηση της ρήτρας προσδόκιμου ζωής από την 1η Ιανουαρίου 2027 προκαλεί έντονη ανησυχία στους ασφαλισμένους. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη συνδέεται με τις διατάξεις των νόμων 3863/2010, 4336/2015 και 4387/2016, οι οποίες προβλέπουν τη σύνδεση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Η πιθανότητα νέας αύξησης των ηλικιακών ορίων, με επανεξέταση ανά τριετία, δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας. Πολλοί εργαζόμενοι εκτιμούν ότι ενδεχόμενη αλλαγή του καθεστώτος μετά το 2027 θα μπορούσε να μεταθέσει χρονικά την έξοδό τους στη σύνταξη και επιλέγουν να κινηθούν άμεσα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανησυχία για πιθανές αλλαγές στους όρους εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, όπως ο χρόνος σπουδών, στρατιωτικής θητείας και τέκνων.
2. Ο τρόπος υπολογισμού των νέων συντάξεων: Ο τρόπος υπολογισμού της ανταποδοτικής σύνταξης, ο οποίος βασίζεται στις συντάξιμες αποδοχές από το σύνολο του ασφαλιστικού βίου και όχι στους μισθούς της τελευταίας ή της καλύτερης πενταετίας, όπως ίσχυε σε παλαιότερα ασφαλιστικά καθεστώτα. Η συγκεκριμένη αλλαγή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά σε χαμηλότερες νέες συντάξεις, κάνοντας λόγο για απώλειες που μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν το 30% σε ορισμένες περιπτώσεις. Έτσι, εργαζόμενοι που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί απέναντι στο ενδεχόμενο παραμονής στην εργασία για επιπλέον χρόνια, φοβούμενοι ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με δυσμενέστερους όρους υπολογισμού.
3. Η επιστροφή των συνταξιούχων στην αγορά εργασίας: Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, περισσότεροι από 310.000 συνταξιούχοι, με μέση ηλικία 68-69 ετών, εξακολουθούν να εργάζονται. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, με την ανάγκη συμπλήρωσης του εισοδήματος λόγω των περιορισμένων συνταξιοδοτικών αποδοχών, αλλά και με το ευνοϊκότερο πλαίσιο απασχόλησης των συνταξιούχων που ισχύει πλέον. Η δυνατότητα συνέχισης της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση λειτουργεί ως πρόσθετο κίνητρο για όσους έχουν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις εξόδου, καθώς μπορούν να εξασφαλίσουν σύνταξη και παράλληλα να παραμείνουν ενεργοί επαγγελματικά.
Στο επίκεντρο οι γυναίκες ασφαλισμένες
Το γεγονός ότι επτά στις δέκα αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές παραμέτρους της φετινής εικόνας.
Η κατάργηση των περισσότερων δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης, η σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας που εφαρμόστηκε με τον νόμο 4336/2015 και η αβεβαιότητα για τις μελλοντικές προϋποθέσεις εξόδου έχουν ενισχύσει την πίεση στις γυναίκες ασφαλισμένες.
Το δημογραφικό και η επόμενη ημέρα του Ασφαλιστικού
Η μαζική έξοδος στη σύνταξη αναδεικνύει ταυτόχρονα τις αντιφάσεις του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος. Από τη μία πλευρά, οι ασφαλισμένοι επιδιώκουν να αποχωρήσουν νωρίτερα, προκειμένου να αποφύγουν πιθανές μελλοντικές επιβαρύνσεις.
Από την άλλη, η γήρανση του πληθυσμού και η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού δημιουργούν αυξανόμενες πιέσεις στη χρηματοδότηση του συστήματος.
Το ερώτημα είναι εάν η κυβέρνηση θα επιλέξει την ενεργοποίηση της ρήτρας προσδόκιμου ζωής από το 2027 ή εάν θα διατηρήσει αμετάβλητα τα σημερινά ηλικιακά όρια.
Σε κάθε περίπτωση, η προσέγγιση των 200.000 αιτήσεων μέσα σε έναν χρόνο αποτελεί ισχυρό μήνυμα για την κατάσταση που επικρατεί στην αγορά εργασίας και την ανασφάλεια που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τον σχεδιασμό της συνταξιοδότησης.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Ήδη, στο πρώτο δεκάμηνο του έτους έχουν καταγραφεί 190.214 νέες αιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 7.000 διεθνών αιτήσεων, δημιουργώντας νέα δεδομένα για το ασφαλιστικό σύστημα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται παραπέμπει σε ένα από τα μεγαλύτερα κύματα συνταξιοδοτήσεων των τελευταίων δεκαετιών, με τους ασφαλισμένους να σπεύδουν να κατοχυρώσουν το δικαίωμα εξόδου, υπό τον φόβο νέων δυσμενών αλλαγών στο ασφαλιστικό καθεστώς από το 2027.
Τα στοιχεία που παρουσιάζει η ΕΝΥΠΕΚΚ, με επικεφαλής τον Αλέξη Μητρόπουλο, δείχνουν ότι οι αιτήσεις συνταξιοδότησης στο διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2026 ανήλθαν σε 183.214, ενώ μαζί με τις περίπου 7.000 διεθνείς αιτήσεις το σύνολο φτάνει τις 190.214.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι επτά στις δέκα νέες αιτήσεις υποβάλλονται από γυναίκες, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη κινητικότητα των γυναικών ασφαλισμένων ενόψει των ενδεχόμενων αλλαγών στα όρια ηλικίας και των περιορισμένων πλέον δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης.
Το ιστορικό ρεκόρ και η σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια
Η φετινή επίδοση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με την πορεία των συνταξιοδοτήσεων τα προηγούμενα χρόνια.
Το 2021 υποβλήθηκαν συνολικά 212.151 αιτήσεις και το 2022 άλλες 211.133, ενώ το 2024 ο αριθμός έφτασε τις 197.228.
Το 2026, ωστόσο, το γεγονός ότι έχουν ήδη καταγραφεί σχεδόν 200.000 αιτήσεις μέσα σε δέκα μήνες, ενώ προμηνύει ότι το σύνολο του έτους μπορεί να ξεπεράσει τα επίπεδα των προηγούμενων ιστορικών υψηλών και να αγγίξει στο τέλος του έτους τους 250.000, με δεδομένο ότι οι μεγαλύτερες αποχωρήσεις σημειώνονται κάθε Δεκέμβριο.
Οι τρεις λόγοι που οδηγούν στη μαζική έξοδο
Πίσω από το κύμα των αιτήσεων βρίσκονται τρεις βασικοί παράγοντες, σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΝΥΠΕΚΚ.
1. Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027: Η συζήτηση για ενδεχόμενη ενεργοποίηση της ρήτρας προσδόκιμου ζωής από την 1η Ιανουαρίου 2027 προκαλεί έντονη ανησυχία στους ασφαλισμένους. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη συνδέεται με τις διατάξεις των νόμων 3863/2010, 4336/2015 και 4387/2016, οι οποίες προβλέπουν τη σύνδεση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Η πιθανότητα νέας αύξησης των ηλικιακών ορίων, με επανεξέταση ανά τριετία, δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας. Πολλοί εργαζόμενοι εκτιμούν ότι ενδεχόμενη αλλαγή του καθεστώτος μετά το 2027 θα μπορούσε να μεταθέσει χρονικά την έξοδό τους στη σύνταξη και επιλέγουν να κινηθούν άμεσα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανησυχία για πιθανές αλλαγές στους όρους εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, όπως ο χρόνος σπουδών, στρατιωτικής θητείας και τέκνων.
2. Ο τρόπος υπολογισμού των νέων συντάξεων: Ο τρόπος υπολογισμού της ανταποδοτικής σύνταξης, ο οποίος βασίζεται στις συντάξιμες αποδοχές από το σύνολο του ασφαλιστικού βίου και όχι στους μισθούς της τελευταίας ή της καλύτερης πενταετίας, όπως ίσχυε σε παλαιότερα ασφαλιστικά καθεστώτα. Η συγκεκριμένη αλλαγή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά σε χαμηλότερες νέες συντάξεις, κάνοντας λόγο για απώλειες που μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν το 30% σε ορισμένες περιπτώσεις. Έτσι, εργαζόμενοι που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί απέναντι στο ενδεχόμενο παραμονής στην εργασία για επιπλέον χρόνια, φοβούμενοι ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με δυσμενέστερους όρους υπολογισμού.
3. Η επιστροφή των συνταξιούχων στην αγορά εργασίας: Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, περισσότεροι από 310.000 συνταξιούχοι, με μέση ηλικία 68-69 ετών, εξακολουθούν να εργάζονται. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, με την ανάγκη συμπλήρωσης του εισοδήματος λόγω των περιορισμένων συνταξιοδοτικών αποδοχών, αλλά και με το ευνοϊκότερο πλαίσιο απασχόλησης των συνταξιούχων που ισχύει πλέον. Η δυνατότητα συνέχισης της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση λειτουργεί ως πρόσθετο κίνητρο για όσους έχουν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις εξόδου, καθώς μπορούν να εξασφαλίσουν σύνταξη και παράλληλα να παραμείνουν ενεργοί επαγγελματικά.
Στο επίκεντρο οι γυναίκες ασφαλισμένες
Το γεγονός ότι επτά στις δέκα αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές παραμέτρους της φετινής εικόνας.
Η κατάργηση των περισσότερων δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης, η σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας που εφαρμόστηκε με τον νόμο 4336/2015 και η αβεβαιότητα για τις μελλοντικές προϋποθέσεις εξόδου έχουν ενισχύσει την πίεση στις γυναίκες ασφαλισμένες.
Το δημογραφικό και η επόμενη ημέρα του Ασφαλιστικού
Η μαζική έξοδος στη σύνταξη αναδεικνύει ταυτόχρονα τις αντιφάσεις του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος. Από τη μία πλευρά, οι ασφαλισμένοι επιδιώκουν να αποχωρήσουν νωρίτερα, προκειμένου να αποφύγουν πιθανές μελλοντικές επιβαρύνσεις.
Από την άλλη, η γήρανση του πληθυσμού και η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού δημιουργούν αυξανόμενες πιέσεις στη χρηματοδότηση του συστήματος.
Το ερώτημα είναι εάν η κυβέρνηση θα επιλέξει την ενεργοποίηση της ρήτρας προσδόκιμου ζωής από το 2027 ή εάν θα διατηρήσει αμετάβλητα τα σημερινά ηλικιακά όρια.
Σε κάθε περίπτωση, η προσέγγιση των 200.000 αιτήσεων μέσα σε έναν χρόνο αποτελεί ισχυρό μήνυμα για την κατάσταση που επικρατεί στην αγορά εργασίας και την ανασφάλεια που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τον σχεδιασμό της συνταξιοδότησης.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών